Mafya Nedir - ön kapak.jpg

Baris Cayli Messina'nın sunuşuyla

Çeviri: Onur Öztürk

Kapak tasarımı: Mustafa Sakcalı

80 sayfa 

12,5 cm x 19,5 cm

ISBN: 978-605-06781-7-8

Ağustos 2021

Mafya Nedir?

19. yüzyıl sonu İtalya'sından sosyolojik bir analiz

Gaetano Mosca

İtalyan toplum bilimci ve bürokrat Gaetano Mosca’nın, 1893 yılında Sicilya mafyası tarafından öldürülen Palermo Belediye Başkanı Emanuel Notarbartolo’nun anısına verdiği “Mafya Nedir?” başlıklı konferans, mafya konusunda başlıca kaynaklardan biri sayılıyor. Memleketi Sicilya’da mafya örgütlerinin gelişmesine imkân veren toplumsal ve siyasi koşullardan yola çıkan Mosca, benzer koşulların hüküm sürdüğü her toplum için geçerli olabilecek bir analiz yapıyor. İşte bu konferansın metni –Türkiye’den bir akademisyenin sunuşuyla birlikte– ilk kez Türkçede.

Mosca, 19. yüzyıl İtalya’sında zayıflamış devlet yapısının doğurduğu otorite boşluğunu etkili bir biçimde dolduran mafya örgütlerinin yol açacağı sonucu şöyle betimliyordu: “Güçlünün zayıf üzerinde kurduğu baskı ve sıkı örgütlenmiş küçük azınlıkların, örgütsüz bireylerden oluşan büyük çoğunluk aleyhine uyguladığı despotik yönetim.” Mosca’nın öngörüsü ne yazık ki bugün için de geçerli.

Gaetano Mosca’nın bu kitapta ortaya koyduğu derli toplu mafya analizi, sadece bu olgunun kökenlerine ışık tutmakla kalmayıp mafya örgütlerinin faaliyetleri bakımından bir zamanların İtalya’sı ile günümüz Türkiye’sini karşılaştırma imkânı da veriyor. Yüzyıl öncesinden verdiği bilgelik dolu mesajı ise halen güncel: “Uyum içinde hareket etme becerisine sahip örgütlü bir azınlık tarafından korkutulup sindirilen ve boyunduruk altında alınan örgütsüz çoğunluğa mensup bireyler adli makamların kanatları altına sığınmaya cesaret edemedikleri müddetçe istismara daima açık olacaklardır.” Yüzyıl sonra bugün insanlar daha cesur, adli makamların yurttaşlara kol kanat germeye cesaret edip edemeyeceğini ise zaman gösterecek. 

GaetanoMosca.jpg

İtalyan siyaset bilimci, gazeteci ve bürokrat Gaetano Mosca, Vilfredo Pareto ve Robert Michels ile birlikte “Elitler Kuramı Ekolü”nün üç kurucusundan biridir. 1881 yılında Palermo Üniversitesi’nde tamamladığı hukuk öğreniminin ardından bir süre gazetecilik yapan Mosca, zaman zaman Roma ve Palermo üniversitelerinde ders verdikten sonra 1896 yılında Torino Üniversitesi’nin anayasa hukuku kürsüsünün başına geçti. 1909 yılında milletvekili seçilen Mosca, on yıl sonra İtalya Krallığı ömür boyu senatörlüğü ile taltif edildi. 1926’ya kadar süren bu dönem boyunca, senatoda üstlendiği görevlerin yanı sıra gazetecilik yapmaya ve üniversitede ders vermeye devam etti.

Mussolini’nin yükselişi karşısında İtalyan kamuoyunu sık sık uyaran Mosca, 1925 yılında yayınlanan Anti-Faşist Aydınlar Bildirisi’nin imzacıları arasında yer aldı ve sonrasında da siyasi özgürlükleri ve parlamenter yetkileri tırpanlayan faşist uygulamalara açıkça karşı çıktı. Siyasi kuramını adım adım geliştirdiği çok sayıda esere imza atan Gaetano Mosca’nın Mafya Nedir?’in dışında Türkçeye çevrilmiş iki kitabı bulunmaktadır: Siyasi Doktrinler Tarihi ve Siyaset Biliminin Temelleri​.